دیپارتمنت ها

دیپارتمنت فقه و قانون

 

1-تاریخچه دیپارتمنت فقه وقانون

دیپارتمنت فقه وقانون بعداز تأسیس پوهنحئی شرعیات در سال 1370 در چارچوب پوهنتون عبدالله ابن مسعود در پشاور پاکستان و بعداز انتقال آن در سال 1373 به ولایت تخار، درسال 1374 ایجاد و به فعالیت های اکادمیک خود آغاز نمود. ازسال 1377 الی ختم سال 1380 به اثر جنگ، نا امنی و تسلط گروه طالبان در منطقه، این دیپارتمنت به مانند دیپارتمنت های فاکولته های دیگر پوهنتون به روی فرزندان کشور مسدود گردید. و با روی کار آمدن اداره موقت و با شروع سال 1381، این نهاد تحصیلی فعالیت های اکادمیک خویش را از سر گرفت و در مسیر کاروان تحصیلی راه خود را گشود و تا سال1397 به تعداد 835 تن فارغ التحصیل به جامعه تقدیم نموده است. این خود در حقیقت دست آورد بزرگی در راستای تحصیل و تربیت نسل جوان می باشد.

 

2-تحلیل وضع موجود دیپاتمنت

دیپارتمنت فقه و قانون بر مبنای پلان استراتیژیک قبلی(1394- 1398) دارای اهداف در بخش های تحقیقات علمی، تطبیق سیستم آموزشی کریدت، بازنگری و معیاری سازی نصاب درسی مطابق سیستم آموزشی کریدت، تقویت کلینیک حقوقی، تدویر کورس های قانون جزا برای محصلین، ارتقای استادان به رتبه های علمی بالاتر، و ارتقای ظرفیت علمی از طریق درجات تحصیلی ماستری ودوکتورا، بهبود و ارتقایی کیفیت تدریس تطبیق برنامه ارزیابی خودی، تطبیق روشهای جدید، فراهم سازی استفاده از تکنالوژی معاصر برای استادان در پروسه تحقیق وتدریس، فراهم آوری سهولت های لازم جهت آموزش کمپیوتر وزبان های خارجی برای استادان و محصلین وتوجه لازم به سرسبزی محیط پوهنتون با غرس نهال ها ومراقبت آن، بوده است.

 

3-اعضای کادر علمی دیپارتمنت در سال تحصیلی 1397

دیپارتمنت فقه و قانون درسال 1397 دارای 9 تن استاد بوده، ازآن جمله 1 تن آن دکتور و 1 تن شامل دکتورا و 2 تن ماستر و 1 تن شامل برنامه ماستری و 1 نفر مافوق لیسانس و 3 تن لیسانس میباشد. از این جمله  2نفر  پوهنوال، 1 نفر پوهندوی، 4 نفر پوهنمل، 1 نفر پوهنیار و1 نفر پوهیالی می باشد.

 

1-تعداد محصلان

تعداد محصلان دیپارتمنت فقه وقانون درسال تحصیلی1397 (207) تن میباشد که در جدول زیر است نشان داده شده است:

صنف ها

صنف اول

صنف دوم

صنف سوم

صنف چهارم

مجموعه

تعداد

56

46

44

61

207

 

2-دست آورد های دیپارتمنت فقه وقانون

 دیپارتمنت فقه وقانون به دست آوردهای ذیل نایل گردیده است:

1.5. در بخش محصلان

 دیپارتمنت فقه وقانون درسال 1394 دارای 331 محصل در چهار صنف درسی به ترتیب ذیل داشته است:

صنف اول

صنف دوم

صنف سوم

صنف چهارم

مجموعه

69

110

86

66

331

 

و در جریان سالهای (1394 الی 1397) به تعداد (251) تن دانشجو از این دیپارتمنت فارغ گردیده است که تفصیل آن قرار ذیل است:

  1. در سال ۱۳۹۴ به تعداد 66 تن فارغ گردیده است؛

  2. در سال ۱۳۹۵ به تعداد 85 تن فارغ شده است؛

  3. در سال ۱۳۹۶ به تعداد 100 تن فارغ گردیده است؛

  4. در سال 1397 به تعداد 61 تن محصل فارغ گردیده است.

2.5. در  بخش استادان

  • جهت بلند بردن ظرفیت های تخصصی و مسلکی اعضای کادر علمی چهار تن از اعضای کادر علمی این دیپارتمنت به پروگرام های ماستری ودوکتورا در  پوهنتون های کابل و ننگرهار معرفی گردیده که از جمله سه تن آنها پروگرام ماستری را موفقانه سپری نموده و یک تن در جریان ماستری ویک تن دیگر در جریان تحقیق تیزس دورۀ دکتورا قرار دارد؛

  • اجرای پروسه ترفیعات علمی اعضای کادر علمی  به وقت معینه، و متوجه ساختن تمام آنها به تسریع روند ترفیعات علمی شان که برمبنای آن 1 تن از اعضای کادر علمی به رتبه علمی پوهنوالی و1تن به رتبه علمی پوهندوی 4تن به رتبه علمی پوهنملی و1تن به رتبه علمی پوهنیاری ترفیع نموده اند؛

  • دو اثر علمی تالیفی تالیف گردیده، سه رساله علمی ماستری به رشته تحریر درآمده، وپنج رساله تحقیقی نوشته شده و28 مقاله وسیمنار علمی به دست نشر سپرده شده است.

  • استادان این دیپارتمنت به تعداد 20 تن از اعضایی کادرعلمی این پوهنحی و پوهنحی های شرعیات پوهنتون کندز، بدخشان، بغلان و استادان موسسه تربیه معلم تخار را اشراف می نمایند؛

  • اعضای کادر علمی این دیپارتمنت در تحقیقات علمی استادان و محصلان نیز همکاری نموده اند.

3.5. در بخش کلینیک حقوقی

دیپارتمنت فقه وقانون 251 تن از دانشجویان خود را تحت برنامه کلینیک حقوقی شامل نموده باکسب مهارت های مسلکی در بخش های عدلی و قضای در رشته های مرکز مشوره دهی و محکمه تمثیلی تقدیم جامعه نموده است.

6.دیدگاه (دورنما)

دیپارتمنت فقه وقانون می خواهد از طریق تدریس، تحقیق، تربیه، کادرهای مسلکی و متخصص را درحوزه های عدلی، قضایی، معارف تقدیم جامعه نموده و برای اجرای عدالت، احقاق حقوق وجلوگیری از مظالم نقش موثر ایفا نموده، جایگاه خود را در جامعه هرچه بیشتر تثبیت نماید.

7.ماموریت(رسالت)

دیپارتمنت فقه وقانون به تأسی از احکام شریعت اسلام، قوانین، فرامین، لوایح ومقررات وزارت تحصیلات عالی و با استفاده ازکادر های مجرب وسایر امکانات موجود، مسؤولیت دارد که بستر دستیابی به آموزش معیاری را فراهم نماید، تاتعداد قابل ملاحظه ای ازفرزندان کشور از این بستر آموزشی استفاده نموده و باکسب مهارت های لازم در بخش های عدلی و قضایی، افتاء ومعارف، مصدر خدمت برای مردم وکشورشان گردند.

8-اهداف و مقاصد

1.8.  اهداف کلی

  1. تربیت کادرهای متخصص، مسلکی ومتعهد در بخش های قضا، سارنوالی، وکالت دفاع، قانونگذاری، افتأ، معارف وتحصیلات عالی کشور؛

  2. ارائه راه حل های شرعی وحقوقی برای معضلات حقوقی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی وفرهنگی در جامعه از طریق طرح و اجرای تحقیقات علمی هدفمند؛

  3. ایجاد فضای علمی واکادمیک که درآن بحث وتبادل نظر، پرسش نقادانه وانتقادهای سازنده ملاک های شایع وپذیرفته شده باشد؛

  4. ترویج فرهنگ تحقیقات علمی درحوزه علوم شرعی و حقوقی جهت تولید دانش ویافتن راه حل های علمی برای مشکلات وچالش های زیادی که جامعه با آن مواجه میباشد؛

  5. فراهم سازی زمینه های ارتقای ظرفیت برای اعضای کادر علمی وسمت دهی آن جهت نیل به درجات تحصیلی ورتبه های علمی بالاتر؛

  6. نهادینه ساختن روحیه ابتکار، خلاقیت ونوآوری علمی درمیان استادان ومحصلین.

  1. 8. اهداف آموزشی

  1. شناخت مبانی، ساختار و منابع اسلامی و نظام حقوقی افغانستان و تشخیص جایگاه وکاربرد فقه اسلامی در نظام حقوقی؛

  2. کسب دانش و مهارت های مسلکی به منظور فراهم آوری پاسخ به نیازهای فقهی وحقوقی مردم و دولت و مشارکت در تعمیم حاکمیت قانون وحکومت داری خوب؛

  3. شناخت قواعد حاکم بر فقه اسلامی و نظام حقوقی کشور جهت استفاده علمی و مسلکی در بخش های عدلی و قضایی، افتأ و ابراز نظر در زمینه های مورد نیاز،

  4. کسب مهارت های لازم در زمینه استنباط و استخراج احکام از مصادر فقه اسلامی و رسیدگی به قضایای فقهی معاصر؛

  5. انکشاف مهارت انجام تحقیقات علمی، نگارش متون فقهی وحقوقی، تحلیل شرعی قضایا، بررسی ونقد نظریه پلورالیزم دینی وتحلیل اصول اعتقادی مذاهب کلامی اسلامی؛

  6. شناخت اصول وقواعد تفسیر واستنباط احکام ازآیات و احادیث احکام، توانمندی استدلال به آنها وبیان نظریات فقها درخصوص احکام مستنبطه؛

  7. آشنای با سیر تاریخی تشریع وقانونگزاری اسلامی  ومذاهب فقهی مشهور، مقایسه قوانین وضعی با فقه اسلامی و قدرت تحلیل مسلکی قوانین وضعی در پرتو فقه اسلامی.

9-ارزش ها

  1. باور و احترام به ارزشهای اسلامی و انسانی؛

  2. ترویج و نشر دانش مسلکی دینی واعتدال گرایی مذهبی؛

  3. احترام به کرامت انسانی و تعمیم عدالت وقانون مداری؛

  4. تقویت روحیۀ دینی، وحدت، همگراییی وتحکیم ثبات اجتماعی وسیاسی؛

  5. تحصیلات عالی باکیفیت ومعیاری همگام با نیازمندی های جامعه وبازار کار؛

  6. پابندی به ارزش های اکادمیک و اصل مسؤولیت پذیری و انجام وظیفه.

8-تحلیل نقاط قوت و ضعف، فرصتها و چالشها

شماره

 نقاط ها

شرح موارد

1

نقاط قوت

  • جایگاه و اعتبار دیپارتمنت فقه وقانون به حیث یک مرکز علمی در حوزه علوم و حقوق اسلامی درکشور؛

  • موجودیت کلینیک حقوقی غرض تقویت مهارت های مسلکی محصلان؛

  • فراهم بودن فضایی نسبتا مناسب وبهتر آموزشی ومحیط سبز؛

  • داشتن ارتباطات وتوأمیت ها با پوهنتون ها وارگانهای دیگر؛

  • روحیۀ همکاری و خوش بینی ریاست محترم پوهنحی و پوهنتون؛

  • برای استادان این پوهنحی انگیزۀ تحقیق ایجاد و تقویت گردیده است که در حال نایل شدن به رتب علمی بالاتری چون: پوهنوال و پوهندوی؛

  • استادان این پوهنحی در جریان تحصیل و تحقیق درجۀ دوکتورا و ماستری قرار دارند که برای آیندۀ نه چندان دور شاهد تحول بزرگ علمی در این پوهنحی خواهیم بود؛

  • میان استادان و ریاست پوهنحی روحیۀ همکاری خوبی وجود دارد؛

  • میان استادان و محصلان در تحقیق و ساحات کاری دیگر همکاری خوبی موجود است؛

  • دفاع مونوگراف محصلان به وقت معینه انجام می شود؛

  • برای محصلان جدید الشمول در صنوف اول استاد رهنماء تعیین می گردد؛

  • کانفرانس های علمی جهت ترفیع استادان به رتب علمی بالاتر معیاری و با موقع دایر می گردد؛

  • به شکایات محصلان به خصوص در امتحانات رسیدگی صورت می گیرد؛

  • برای کمیتۀ امتحانات جای و ابزار کاری مناسب موجود است.

2

نقاط ضعف

  • نبود مجله علمی غرض نشر مقالات علمی و تحقیقی استادان و محصلان در پوهنحی؛

  • اندک بودن ورکشاپ های آموزشی ارتقایی ظرفیت برای استادان؛

  • اندک بودن سهمیه ی بورسهای تحصیلی دراز مدت داخلی و خارجی؛

  • نبود حمایت مالی برای انجام تحقیقات علمی و چاپ آثار علمی استادان؛

  • نبود برنامه و فرصت های کافی برای سیر علمی محصلان؛

  • عدم توجه جدی به تحقیق وپژوهش های کاربردی؛

  • عدم آشنای برخی استادان به تکنالوژی جدید؛

  • ضعیف بودن انگیزۀ تحقیق در برخی استادان.

3

   فرصت ها

  1. افزایش علاقه مندی جوانان کشور به تحصیلات عالی مخصوصا به رشته تحصیلی فقه وقانون؛

  2. فراهم بودن ساحات کاری و اشتغالزای برای فارغان این رشته تحصیلی؛

  3. اعتماد خانواده ها و اقشار مختلف جامعه به این رشته تحصیلی؛

  4. محیط باز و سبز برای انجام فعالیت های علمی و اکادمیک؛

  5. موجودیت تعمیر تدرسی برای انجام فعالیت های علمی، تدریسی و اداری پوهنحی؛

  6. روحیۀ همکاری میان اعضای کادر علمی، ریاست محترم پوهنحی و پوهنتون؛

  7. موجودیت موسسات همکار با پوهنحی؛

  8. موجودیت توامیت میان ریاست پوهنحی و ریاست های چون: ریاست عدلیه، محکمه، سارنواالی، حج و اوقاف و ریاست امور زنان.

 

 

 

     4

 

 موانع

و چالش ها

  • نبود جای و وسایل کاری مناسب برای دیپارتمنت؛

  • نبود سستم منظم وسایل برقی در صنوف درسی؛

  • عدم دسترسی به وسایل چون: پروجکتور و... جهت معیاری سازی درسها و تحقیقات علمی؛

  • زیاد بودن مکلفیت های درسی استادان؛

  • مصروف بودن استادان در دورۀ ماستری و دکتورا؛

  • عدم دسترسی و استفاده از IT)

  • نبود پلانگزاری مناسب برای تحصیلات عالی در حوزه علوم و حقوق اسلامی؛

  • عدم هماهنگی لازم میان نصاب مدارس دینی وزارت معارف و پوهنحی شرعیات؛

  • تاثیر پذیری نهاد های علمی واکادمیک از فضایی ناگوار موجود درکشور(تعصبات قومی، سیاسی، مذهبی و...)؛

  • نبود ثبات امنیت درکشور؛

  • نبود انگیزۀ لازم برای پژوهش و تحقیق در حوزه های علمی؛

  • ناکافی بودن تعمیر تدریسی موجوده که با ظرفیت خیلی محدود و به شکل غیر معیاری ساخته شده است.

 


 

تاریخچه دیپارتمنت تعلیمات اسلامی

پوهنحئی شرعیات درسال 1370 در چارچوب پوهنتون عبدالله ابن مسعود درپشاور پاکستان تأسیس و درسال (1373 ه ش) در چوکات این پوهنتون که بعدا بنام "پوهنتون تخار" نام گذاری گردید، به  ولایت تخارانتقال یافت. این پوهنحئی درسال 1374 با یک دیپارتمنت بنام " فقه و اصول فقه " به فعالیت های اکادمیک خود آغاز نمود. ازسال 1377- 1381 به اثر جنگ، نا امنی وتسلط گروه طالبان درولایت تخار این دیپارتمنت به مانند دیپارتمنت های فاکولته های دیگر پوهنتون به روی فرزندان کشور مسدود گردید. وبا روی کار آمدن اداره موقت، دیپارتمنت فقه و اصول فقه پوهنحئی شرعیات پوهنتون تخارخوشبختانه باشروع سال 1381 فعالیت های اکادمیک خویش را ازسر گرفت ودرمسیر کاروان تحصیلی راه خود را گشود.

در سال 1383 بنا بر ضرورت و ازدیاد جذب شاگردان، دیپارتمنت و رشته تحصیلی تعلیمات اسلامی در چوکات این پوهنحئی ایجاد گردید. در حال حاضر دیپارتمنت تعلیمات اسلامی در دو بخش: تعلیمات اسلامی پسران و تعلمات اسلامی دختران، شاگرد جذب نموده در خدمت محصلین عزیز قرار دارد.

تحلیل وضع موجود ودست آورد های دیپارتمنت تعلیمات اسلامی

دیپارتمنت تعلیمات اسلامی برمبنای پلان استراتیژیک قبلی(1392-1396) دارای اهداف دربخش های تحقیقات علمی ، تطبیق سیستم آموزشی کریدت، جذب واستخدام اعضای کادرعلمی بیشتر، انکشاف ظرفیت جذب بیشتر محصلین، بازنگری ومعیاری سازی نصاب درسی مطابق سیستم آموزشی کریدت، تقویت کلینیک حقوقی، تدویر کورس های محاوره زبان عربی برای محصلین، ارتقای استادان به رتبه های علمی بالاتر، وبالابردن ظرفیت علمی ازطریق درجات تحصیلی ماستری، بهبود وارتقایی کیفیت تدریس تطبیق برنامه ارزیابی خودی، تطبیق روشهای جدید، فراهم سازی سهولت استفاده ازتکنولوژی معاصر برای استادان درپروسه تحقیق وتدریس، فراهم آوری سهولت های لازم جهت آموزش کمپیوتر وزبان های خارجی برای استادان ومحصلین وتوجه لازم به سرسبزی محیط دانشگاه با غرس نهال ها ومراقبت آن، بوده است.

اعضای کادر علمی دیپارتمنت تعلیمات اسلامی درسال تحصیلی 1398

درسال 1398 دیپارتمنت تعلیمات اسلامی دارای 9 تن اساتید بوده، ازآنجمله 2 تن ماستر برحال و6 تن شامل برنامه ماستری و1 تن لیسانس میباشد. از این جمله 3 نفر پوهنیار، و باقی شش تن بعد از سپری نمودن برنامه ماستری که یک سمستر درس شان باقی است، پوهنیار خواهند شد. 

 

تعداد محصلین:

تعداد محصلین بخش ذکور دیپارتمنت تعلیمات اسلامی درسال تحصیلی 1398( 271)تن میباشد که احصائیه آن باتفکیک صنوف  درجدول زیر است:

صنف ها

صنف اول

صنف دوم

صنف سوم

صنف چهارم

مجموعه

تعداد

82

73

68

48

271

 

 

تعداد محصلان بخش اناث دیپارتمنت تعلیمات اسلامی درسال تحصیلی 1398 (264) تن میباشد که احصائیه آن باتفکیک صنوف  درجدول زیر است:

صنف ها

صنف اول

صنف دوم

صنف سوم

صنف چهارم

مجموعه

تعداد

68

72

72

52

264

 

تعداد محصلین بخش شبانه دیپارتمنت تعلیمات اسلامی در سال تحصیلی 139  (93) نفر می باشد که احصائیه آن باتفکیک صنوف در جدول ذیل می باشد:

صنف ها

صنف اول

صنف دوم

مجموعه

تعداد

34

27

61

 

دست آورد های دیپارتمنت تعلیمات اسلامی

 دیپارتمنت تعلیمات اسلامی به دست آوردهای ذیل نایل گردیده است:

بخش محصلین

 دیپارتمنت تعلیمات اسلامی در شش سال گذشته به تعداد 568 تن محصلین اعم از ذکور و اناث تقدیم جامعه کرده است که تفصیل آن قرار ذیل می باشد:

1-          در سال 1392 در حدود 52 تن دانش آموخته  اعم از ذکور اناث، فراغت حاصل کرده است.

2-          در سال 1393 در حدود 15 تن اناث و 32 تن ذکور دانش آموخته تقدیم جامعه شده است.

3-          در سال 1394 در حدود 19 تن اناث و 51  تن ذکور دانش آموخته  فارغ گردیده است.

4-          در سال 1395 در حدود 37 تن اناث و 63 تن ذکور دانش آموخته سند فراغت را بدست اورد.

5-          در سال 1396 در حدود 77 اناث و 87 تن ذکور دانش آموخته فارغ گردیده است.

6-          در سال 1397 70 تن از اناث و 65 تن از ذکور دانش آموخته فارغ گردیده است.

بخش استادان

·              جهت بلند بردن ظرفیت های تخصصی و مسلکی اعضای کادرعلمی شش تن ازاعضایی کادر علمی این دیپارتمنت به پروگرام ماستری داخلی معرفی گردیده که از آن جمله یک تن آنها پروگرام ماستری را موفقانه سپری نموده و در شرف دفاع تیزس می باشد و باقی 5 تن آنان در جریان فراگیری مرحله ماستری می باشند.

·              اجرای پروسه ترفیعات علمی اعضای کادرعلمی  به وقت معینه، ومتوجه ساختن تمام آنها به تسریع روند ترفیعات علمی شان که برمبنای آن 3 تن ازاعضای کادر علمی این دیپارتمنت به رتبه علمی پوهنیاری و باقی 6 تن آنان در شرف پوهنیار شدن می باشند؛

·              دو رساله علمی ماستری به رشته تحریر درآمده، وسه رساله تحقیقی برای نوشتن و نایل شدن به رتبه های بالای ثبت گردیده که کار بالای شان جریان دارد 1 مقاله نوشته شده و به چاپ سپرده شده است و دو مقاله برای نوشتن ثبت و بزودی به چاپ سپرده خواهد شد، چهار عنوان کنفرانس علمی ثبت و بزودی ارایه خواهد شد.

بخش کلینیک حقوقی

در سال 1398 دیپارتمنت تعلیمات اسلامی 100 تن ازدانشجویان خود را تحت برنامه کلینیک حقوقی شامل نموده باکسب مهارت های مسلکی دربخش های عدلی وقضای دررشته های مرکزمشوره دهی ومحکمه تمثیلی تقدیم جامعه نموده است.

دیدگاه:

دیپارتمنت تعلیمات اسلامی آرزو دارد و یگانه آرمان خود که از طریق تدریس و تحقیق زمینه تعلیم و تربیه سالم را بدور از تبعیضات زبانی، مذهبی، قومی و نژادی و ... فراهم نموده و محصلین را در راستای بهتر ساختن مهارتهای علمی، دعوتی و مسلکی کمک نموده جوانان متعهد، ورزیده و آراسته با ارزشهای دینی و ملی تربیه و آماده سازد.

ماموریت(رسالت)

مأموریت دیپارتمنت تعلیمات اسلامی  آگاهی دهی نسل جوان از اصول و ظوابط اسلامی موافق با اصول شرعی و طبق عنعنات پسندیده جامعه افغانی  بوده می خواهد که خدمت بهتری را در زمینه تعلیم و تحصیل که همگام با شرایط و نیازمندی های جامعه امروزی باشد ارایه نماید، ویژگی های مسلکی و تأثیرگذار را در بخش های قضایی، عدلی، حقوقی، سارنوالی، معارف، تحصیلات عالی، خطیبان و داعیان ورزیده برای رفع نیازمند مردم تقدیم نموده، شیوه ها و مهارت های جدید علمی را بکار گرفته و آن را ترویج نماید.

ارزش ها

1.         باور واحترام به ارزشهای اسلامی وانسانی؛

2.         ترویج ونشر دانش مسلکی دینی واعتدالگرایی مذهبی؛

3.         احترام به کرامت انسانی وتعمیم عدالت وقانونمداری؛

4.         تقویت روحیه دین مداری، وحدت، همگراییی وتحکیم ثبات اجتماعی وسیاسی؛

5.         تحصیلات عالی باکیفیت ومعیاری همگام با نیازمندی های جامعه وبازار کار؛

6.         پابندی به ارزش های اکادمیک واصل مسئولیت پذیری وانجام وظیفه؛

اهداف کلی

بدون شک خلایی فکری و عقیدتی و نا آگاهی های دینی که اکثر نسل جوان کشور ما به آن دچار اند پیامد منفی و ناگواری که جامعه ما را نگران ساخته اند، دیپارتمنت تعلیمات اسلامی با ارائه درسهای دینی و تخصصی در سطوح مختلف، تفسیر، حدیث، عقیده، سیرت، تاریخ مذاهب و ... میخواهد که این خلاء را پر نموده و نگرانی جامعه را مرفوع سازد، اینک برخی اهداف کلی و مهم این دیپارتمنت بطور فشرده تقدیم می گردد:

v    نشر و پخش فرهنگ اسلامی، اخلاق، آداب و ارزشهای انسانی در جامعه.

v    معرفی قرآن کریم به عنوان نخستین منبع قانون و شریعت اسلامی از مجرای درس تفسیر شریف

v    معرفی سنت نبوی بحیث دومین منبع مهم دین، شریعت، اخلاق، آداب، حقوق، سیاست از طریق درس حدیث در طی هشت سمستر درسی.

v    اجرای تحقیقات علمی مبتنی بر اهداف عالی در بخش های مختلف علمی

v    زمینه سازی و سمت دهی اعضای کادر علمی در مسیر تدریس بهتر و شایسته با روحیه کاملا اخلاقی و زمینه سازی بهتر در مورد تحقیقات و پروژه های تحقیقاتی در موضوعات مختلف.

v    جایگزین ساختن روحیه همکاری، همدلی، همزبانی، همدیگرپذیری در میان محصلان و استادان.

v    تأکید به ابتکارات جدید علمی تحقیقی و تدریسی و استفاده از روشهای جدید تدریس و فعالیتهای اکادمیک و علمی.

اهداف آموزشی

Ø           شناخت قرآن کریم کتاب الهی و اولین منبع و مرجع شریعت محمدی7، توسط فراگیری علم التفسیر و علوم القرآن؛

Ø           آشنایی با اقوال، افعال و تقاریر پیامبر اسلام7 بعنوان دومین منبع دینی و اسلامی غرض نایل شدن به سعادت ابدی.

Ø           آشنایی با جایگاه سنت نبوی در دین مبین اسلام و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی.

Ø           کسب مهارت و توانایی خواندن و فهمیدن متون اصیل دینی و عربی و آشنایی با چگونگی کلمه سازی و کلمه شناسی زبان عربی.

Ø           کسب توانایی برای ایراد کلام فصیح و بلیغ و جلوگیری از لغزش و خطا در اسلوب و شیوده های سخن و شناخت اسرار و رموز اعجاز قرآن کریم.

Ø           شناخت اصول وقواعد تفسیرواستنباط احکام ازآیات واحادیث احکام، توانمندی استدلال به آنها وبیان نظریات فقها درخصوص احکام مستنبطه؛

تحلیل نقاط قوت وضعف، فرصتها وچالشها

شماره

نقاط

شرح موارد

1

نقاط قوت

v          جایگاه واعتبار دیپارتمنت تعلیمات اسلامی به حیث یک مرکز رسمی درحوزه علم التفسیر، علوم القرآن و علم الحدیث؛

v          داشتن کادرهای علمی با درجه تحصیلی ماستر و رتب علمی پوهنیار در بالا بردن ظرفیت علمی محصلان؛

v          موجودیت کلینیک حقوقی غرض تقویت مهارت های مسلکی محصلان؛

v          فراهم بودن فضایی نسبتا مناسب وبهتر آموزشی ومحیط سرسبز؛

v          داشتن ارتباطات وتوأمیت ها با پوهنتون ها وارگانهای دیگر؛

2

نقاط ضعف

ü           نبود کادرعلمی کافی برای تدریس ؛

ü           نبود استادان با درجات تحصیلی بالاتر جهت ارتقای کیفیت علمی وتحقیقی؛

ü           پایین بودن معاش استادان وکارمندان؛

ü           نبود مجله علمی غرض نشر مقالات علمی وتحقیقی استادان ومحصلان ؛

ü           کافی نبودن کورسهای آموزشی جهت ارتقایی ظرفیت برای استادان؛

ü           نبودن سهمیه ی بورسهای تحصیلی دراز مدت داخلی و خارجی؛

ü           نبود حمایت مالی برای انجام تحقیقات علمی وچاپ آثار استادان؛

ü           نبود برنامه وفرصتهای کافی برای کارهای عملی وسیر علمی برای محصلان؛

ü           عدم توجه جدی به تحقیق وپژوهشهای کاربردی؛

ü           عدم آشنای بیشتر استادان به روش های جدید تحقیق وتدریس؛

ü           ناکافی بودن تعمیر تدریسی موجوده که باظرفیت خیلی محدود وبه شکل غیر معیاری ساخته شده است؛

ü           نبود تعمیر برای کلینیک حقوقی؛

 

3

 

فرصت ها

·              افزایش علاقه مندی جوانان کشور به تحصیلات عالی مخصوصا به رشته تحصیلی تعلیمات اسلامی؛

·              فراهم بودن ساحات کاری واشتغال وسیع برای فارغان این رشته تحصیلی؛

·              اعتماد خانواده ها واقشار مختلف جامعه به این رشته تحصیلی؛

·              موجودیت همکاری صمیمانه بین اعضایی کادرعلمی؛

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

چالش ها

·              نگاه متفاوت مراجع بالای کشور به این رشته تحصیلی ونبود پلانگزاری مناسب برای تحصیلات عالی درحوزه تفسیر، حدیث و علوم آن؛

·              عدم هماهنگی لازم میان نصاب مدارس دینی واین رشته تحصیلی؛

·              نبود ارتباط وتعامل لازم بین نهاد های اکادمیک وجامعه؛

·              تاثیر پذیری نهاد های علمی واکادمیک ازفضایی ناگوار موجود درکشور(تعصبات قومی، سیاسی، مذهبی...)؛

·              نبود ثبات امنیتی درکشور مخصوصا درحوزه شمال شرق این کشور؛

·              نبود انگیزه لازم برای فعالیت های علمی، تحقیقی؛

 


 

دیپارتمنت ثقافت اسلامی

تاریخچه دیپارتمنت ثقافت اسلامی  

این دیپارتمنت باساس نیازمندی شدید که نسبت به آن وجود داشت درسال 1387 درپوهنحئی شرعیات پوهنتون تخار ایجاد شده وباداشتن ( 4 ) تن ازاستادان فعالیت خودرا آغازنمود .

رسالت دیپارتمنت ثقافت اسلامی.

   شکی نیست که خلاء فکری وعقیدتی و نا آگاهی دینی که درسطح اکثریت جوانان وجود دارد پیامدی ناگواری اجتماعی خواهد داشت. دیپارتمنت ثقافت اسلامی با ارائه ی درسهای دینی درسطوح مخلتف وبه تصویر کشیدن چهره ی واقعی دین، شاگردان سائر پوهنحئی هارا زیر سقف آموزه های خود قرار داده وبه مثابه ی نیروی ترویج کننده ی ارزشهای اعتقادی واخلاقی وبازدارنده ازانحرافات وکجروی ها عمل می نماید . واز این بابت است که اهتمام وتمرکز روی تقویه این دیپارتمنت درواقع تقدیم خدمت بسیار ارزنده ی اجتماعی است .

وضعیت فعلی این دیپارتمنت:

  دیپارتمنت ثقافت اسلامی که درچوکات پوهنحی شرعیات  فعالیت های خودرا مستمرا انجام می دهد، ازحمایت وزارت محترم تحصیلات عالی، پوهنتون تخار و پوهنحی شرعیات برخوداراست و حالت وی نسبت به گذشته قناعت بخش تراست. هرچند چالشهای فراراه این دیپارتمنت وجود دارد .

توانمندی ها:

1-    داشتن تعداد از کادرعلمی متخصص و مجرب به تناسب دیپارتمنت های ثقافت اسلامی پوهنتون های  همجوار.

2-    برخور داری از امنیت نسبی موجود در ولایت تخار.

3-    داشتن جایگاه ویژه درمیان اقشار مختلف مردم.

چالشها :  

1-   کم بودن کریدت درسی ثقافت اسلامی (یک کریدت در هفته)

2-    نبود کادرعلمی کافی برای تدریس.

3-    نبود استادان با رتب علمی و تحصیلی بالاتر در دیپارتمنت، جهت رهنمائی کارهای علمی وعملی استادان جوان.

4-    نبود انترنیت.

5-    نبود کتابخانه مجهز.

6-    نبود ترانسپورتیشن مجهز جهت انتقال به موقع استادان وکارمندان.

7-    عدم اختصاص فیصدی کافی بورسهای تحصیلی، ورکشاپها وسمینار های کوتاه مدت داخلی.

8-    عدم اختصاص سهمیه ی بورسهای تحصیلی دراز مدت خارجی.

9-    نبود یک تعمیر اداری درست و کافی برای دیپارتمنت.

10-  نبود کارکن خدماتی کافی.

11-  نبود ماشین فوتو کاپی.

12-  کمبود وسایل اداری مورد ضرورت برای دیپارتمنت.

13-  طولانی و زمان گیر شدن طی مراحل  اسناد ومدارک استادان که تقررو ترفیع مینمایند.

فرصت ها :

1-    اعزام یک  تن ازاستادان غرض فراگیری دروس دوره دکتورا به کشور ترکیه.

2-    اعزام یک  تن ازاستادان غرض فراگیری دروس دوره ماستری به دانشگاه ننگرهار.

3-    اعزام یک  تن ازاستادان غرض فراگیری دروس دوره ماستری به دانشگاه کابل.

4-    اعزام یک تن استاد غرض فراگیری دروس دوره ماستری ه مالیزیا.

5-    اعزام یک  تن ازاستادان غرض فراگیری دروس دوره ماستری به کشور ترکیه.

این دیپارتمنت دارای پلان استراتیژیک بوده و مرام و هدف ازتهیه آن را این چنین قلمداد کرده است:

1-    ارتقای ظرفیت استادان.

2-    ازدیاد تشکیل دیپارتمنت.

3-    ایجاد تسهیلات تحقیقات علمی درعرصه های مختلف .

4-    اختصاص سهمیه بورس های تحصیلی دراز مدت خارج .

برنامه ها :

دیپا رتمنت  ثقافت اسلامی درپنج سال آینده برنامه های ذیل را عملی می کند :

1-    بلند بردن ظرفیت مسلکی استادان ازطریق اعزام به پروگرام های ماستری ودوکتورا .

2-    بهره گیری ازیک مرکز آموزشی زبان عربی وانگلیسی .

حفظ محیط زیست :

عوامل متعددی مانند بحران سی ساله وعدم توجه مسئولین وشهروندان دراستفاده ناسالم ازجنگلات وسایر منابع طبیعی ، ضربه جبران ناپذیری را به محیط زیست وارد نموده که احیایی دوباره آن تلاش مداوم ومستمر می طلبد .

بناءً دیپارتمنت ثقافت اسلامی  به تبلیغ ضرورت داشتن محیط زیست سالم وحفظ آن پرداخته آگاهی لازم دراین زمینه به  محصلان وهموطنان عزیز می دهد .

نتایج متوقعه :

ü     افزایش آمار استادان دارای درجه تحصیلی ورتب علمی بالا که با برآورده شدن این مامول کیفیت تدریس وآموزش بلند رفته ومشکلات استادان جوان ومحصلان کمتر شده واین دیپارتمنت می تواند نیاز مندی خودرا مرفوع نماید .

ü     با دستیابی وقابلیت عملی دراستفاده ازتکنالوژی معاصر توسط استادان ، زمینه استفاده از منابع ومآخذ معتبر علمی درجهت غنامندی مواد درسی بصورت درست مساعد شده ویک تغییرات کلی واساسی درهمه سطوح در این دیپارتمنت بوجود می آید .

ü     تمام نیازمندی های دیپارتمنت ازناحیه مواد درسی مرفوع می گردد .

ü     بلند رفتن کیفیت تدریس مطابق به استندرد های پذیرفته شده معاصر جهانی .

ü     ایجاد وتقویه ارزیابی خودی برای رسیدن به مستوای بلندی آموزشی .

ü     سیستم دیتابیس برای ثبت اسناد استادان .

ü     تاثیر مستقیم ارتقای ظرفیت های گونا گون دیپارتمنت روی امنیت ، صلح وثبات کشور .

تشکیلات اداری دیپارتمنت ثقافت اسلامی :

این دیپارتمنت هم اکنون باسابقه 9 سال فعالیت درتمام پوهنحی های پوهنتون تخار وبا داشتن یک تن آمردیپارتمنت و7 تن استاد که جمعا 8 عضو کادر علمی به ترتیب زیر میباشد:

شماره

نام وتخلص

درجه تحصیل

محل تحصیل

رتبه علمی

سال شمولیت

ملاحظات

1

سیدانور

ماستر

 ننگرهار

پوهنیار

1389

آمر دیپارتمنت

2

هدایت الله مدقق

ماستر

عربستان سعودی

پوهنیار

1387

عضو و فعلا مصروف تحصیل در دکتورا

3

عبدالبصیر امت

ماستر

عربستان سعودی

پوهنمل

1388

عضو

4

عبدالکریم وسیمی

لیسانس

تخار

پوهیالی

1391

عضو

5

امین الله امین

لسانس

تخار

پوهیالی

1391

عضو

6

رحیم الله شریفی

لیسانس

کابل

پوهیالی

1392

عضو

7

حسیب الله سروری

لیسانس

کابل

پوهیالی

1394

عضو

8

حبیب الله عبادی

لیسانس

کابل

پوهیالی

1396

عضو

 

بلند بردن ظرفیت مسلکی استادان ومحصلین

v    راه اندازی سیمنار ها دربخش های روش تدریس، مدیریت، تطبیق سیستم کریدت درکوتاه مدت ودرازمدت:

فعالیت ها

1395

1395

1397

1398

1399

مجموعه

اعزام 5 تن استاد به برنامه ماستری

0

 

4

1

0

5

اعزام یک تن به دوکتورا

0

 

1

1

0

2

آموزش زبان انگلسی برای استادان

5

 

3

4

3

15

آموزش کامپیوتر برای استادان

2

 

2

2

3

9

آموزش زبان عربی

2

 

2

3

2

8

 

v    جدول ترفیع علمی استادان براساس رتب علمی در5سال آینده

سال

پوهاند

پوهنوال

پوهندوی

پوهنمل

پوهنیار

پوهیالی

نامزدپوهیالی

مجموع

 

 

0

0

0

2

4

1

 

1395

7

 

1396

 

 

0

1

4

5

0

10

 

1397

 

0

0

2

4

0

0

9

 

1398

 

0

1

3

4

0

0

9

 

1399

 

0

0

3

4

0

0

 

7

 

 

v    جدول ارتقاء ظرفیت تحصیلی استادان

سال

دکتورا

ماستر

لیسانس

مجموعه

1395

0

4

5

9

1396

0

5

5

10

1397

1

7

3

11

1398

2

9

1

12

1398

2

5

0

7

 

 

نیازمندی های که در اولویت قراردارند :

دیپارتمنت ثقافت اسلامی  بخاطر نیل به اهداف متعالی خود نیاز مندی ذیل را در اولویت کاری خود قرارداده است :

1-    ازدیاد کریدت مضامین ثقافت اسلامی .

2-    استخدام کادرعلمی جدید .

3-    درنظر گرفتن یک اطاق منحیث دفتردیپارتمنت ثقافت اسلامی. .

4-     درنظرگرفتن انترنیت.

5-    زمینه سازی وفراهم آوری تسهیلات برای استادان درشمولیت به پروگرام های ماستری ودکتورا.

قرارشرح فوق پلان استراتیژی پنچ ساله  دیپارتمنت ثقافت اسلامی، پوهنحی شرعیات درجلسه مورخ      /      /       /  7 139  مورد بحث قرار گرفته و تحت پروتوکول شماره (     ) مورد تأیید اعضای دیپارتمنت قرار گرفت.

                                                                          پوهنیارسیدانور معصومی

                                                                  سرپرست آمریت دیپارتمنت ثقافت اسلامی